Kinosyndromet FM 96,4/106,1/107,8

Anmelding: Luftslottet som sprengtes

Andreas H. Opsvik · Kinosyndromet
Publisert: 26/11/2009 Sist oppdatert: 26/11/2009 22:47

Luftslottet som sprengtes er den tredje og siste filmen frå Stieg Larssons Millennium-trilogi, som omhandlar Micke Blomqvist sitt liv som gravejournalist i magasinet Millennium. Der den første filmen fokuserte på Blomqvist og ei forsvunnen jente, og den andre filmen handla mest om trafficking og lyssky bakmenn, så handlar den tredje filmen i all hovudsak om rettssaken til Salander, samt ein del papirflytting.

Denne filmen plukkar opp tråden frå førre film, og opnar med at Lisbeth Salander (Noomi Rapace) blir flydd til sjukehuset etter intens kamp mot sin far og halvbror. Micke Blomkvist (Mikael Nyqvist) på si side fortset sitt arbeid for å reinvaske Salander. Når ei gruppe djupt inne i det svenske maktapparatet skjønar at ei reinvasking av Salander kan føre til at 30 års hemmeleggjering kjem opp i dagen, trår dei til med alle dei skitne metodane dei kan.

Lutftslottet som sprengtes, saman med resten av trilogien, er kanskje først og fremst bevis på at også Norden kan skape velproduserte kvalitetskrimfilmar. Spesielt den første, som hadde same regissør som den mørke, danske TV-serien Mordkommisjonen, men dei to andre er nært i kvalitet, både estetisk og filmteknisk sett.

Filmen si historie går rundt seg sjølv eit par gonger. Intrikate maktmønster er hardt samanvevd, og trådane blir etter kvart oppnøsta, ein etter ein. Trådane kjem frå blant anna Sovjet-spionar, samt frå mørke hemmelegheiter djupt i det svenske maktapparatet.

Samtidig går denne oppnøstinga av og til litt for sakte, og gjer filmen til tider kanskje litt keisam. Det er veldig mange trådar som ein skal finne endane på, og plutseleg får bikarakterar ei mykje større rolle enn dei kanskje hadde trengt. Filmen hadde nok tent godt av å kutte nokre historielinjer. For eksempel trur eg at Salanders halvbror kun er med for å gi ei hardtslåande scene heilt mot slutten av filmen. Eit stikkord: Spikerpistol.

Skodespelarprestasjonane er jamnt over gode, men som nevnt i dei tidlegare filmane, så er Mikael Nyqvist litt bleik, rett og slett litt for standard gravejournalist i denne filmen. Samtidig, så kan det ha noko med at Noomi Rapace, i rolla som Lisbeth Salander, er veldig sterk. Ho gjer rolla som den lynande intelligente, men djupt plaga sjela veldig godt.

Forfattaren bak filmane, Stieg Larsson, var sjølv gravejournalist, og han har nok lagt mykje av seg sjølv inn i filmen, med tanke på journalistens jobb som den fjerde statsmakt, og opprullinga av autoritetar sitt lysskye arbeid. Dette måten å arbeide på, med journallesing, layoutdiskutering, og så vidare kan nok gjerast spanande med ein god penn, men filmatiseringa slit litt med å halde spenninga oppe.

Som film fungerar ikkje denne så godt på eigenhand, til trass for at det stadig er tilbakeblikk til den førre filmen. Men det er vel ikkje overraskande, folka bak trilogien vil vel gjerne at du skal sjå alle tre. Denne filmen avsluttar alle historielinjene frå dei to føregåande filmane på ein tilfredsstillande måte, men kunne nok ha kutta litt i meir saktegåande sekvensar og bikarakterar, for å halde seg meir konsentrert og kompakt.

Av alle tre filmane vil eg nok først og fremst anbefale den første filmen, Menn som hater kvinner. Den andre filmen, som lider av det klassiske “nummer to-film”-syndromet er ikkje like god, men ei god opplading til den siste. Og dersom litt saktegåande, svensk krim høyrest fristande ut for deg, der du ser ut mot haustmørket, så er Luftslottet som sprengtes ikkje det dummaste du kan velje.

(Bilde- og videomateriale: Nordisk Filmdistribusjon)